Wat voor de één normaal is, kan voor iemand anders heel vreemd zijn.

Deze les is door Tamim, Marleen, Lucas, Okke en Eva gemaakt




external image gouden-gouden-joodse-jodenster-thumb9528661.jpg

Parragraaf 7(hoofdstuk 3)

Waarden en normen


Elke cultuur heeft bepaalde waarden en normen. Als de kijk op het leven, die spreekt uit een cultuur ergens naar voren komt, dan is dat wel in die waarden en normen.
De bronnen voor de joodse opvattingen van goed en slecht is, ligt uiteraard in de Tora en in de Talmoed

Waarden en normen in de Tora

Het standpunt van het joodse denken over waarden en normen is de tekst van de Tien Geboden of de Tien Woorden zoals die in de Tora staat(zie kadertekst).
Volgens het Bijbelse verhaal zou Mozes die op de berg Sinaï hebben ontvangen. De eerste vier geboden gaan over de verering van God, de zes andere zijn meer algemene leefregels en gaan over hoe mensen met elkaar moeten omgaan.
external image images?q=tbn:ANd9GcRwsmUNeStJL92TjS7y7m45KkXkr5_hWAc6Y8qRqucmu57QwGn-
In plaats van de Tien Geboden spreken joden liever over de Tien Woorden. Het zijn aanwijzingen, richtlijnen en zeker geen concrete antwoorden op alle ethische kwesties waar de mens in zijn leven mee te maken krijgt. Die algemene richtlijnen vormen een uitgangspunt voor het oplossen van concrete ethische vragen. Naast deze tien woorden staan er in de Tora een heleboel wetten en regels opgesomd. Honderden voorschriften en aanwijzingen zijn het, zeer verschillend van karakter. In totaal 613 voorschriften. Op het eerste gezicht lijkt het onmogelijk om je aan 613 regels te houden. In praktijk valt het toch erg mee omdat veel van deze voorschriften gaan over de hoe je je moet gedragen in de Tempel. Aan al deze regels kunnen de mensen zich niet houden sinds de Tempel in het jaar 70 na Christus is verwoest.

Waarom zoveel regels?

Zijn 613 voorschriften niet wat overdreven? In de tijd van de Tora had men altijd veel wetten, bijvoorbeeld in het wetboek van koning Hammurabi. hij was de baas in Babylon in de eerste helft van de achtiende eeuw voor Christus. Hij zette alle wetten op zuilen, altijd in de zelfde vorm, eerst wat de wet inhield(een praktisch voorbeeld) en dan de maatregel. Het wetboek van koning Hammurabi was gebaseerd op zaken die bij het hof zijn geweest.Je ziet ook wat voor straf je krijgt. Daarom staan er zoveel wetten in de Tora, het hadden er (veel) meer of (veel) minder kunnen zijn. Maar nooit minder dan Tien.

Waarden en normen in de talmoed

De Tora vind de waarden en normen die onverandelijk zijn het belangrijkst. Ook de Tien woorden moeten steeds weer opnieuw uitgelegd worden. De talmoed(studie) doet daar verslag van. Want elke bijzondere situatie roept op tot vragen en onderzoek, toetsing, en wellicht nieuwe antwoorden.

De Tien Woorden/De Tien Geboden (Exodus 20,1-17
I. Gij zult naast mij geen andere goden vereren.
external image images?q=tbn:ANd9GcS8flJHzCeH9p5cccN8qjgSnulM1ICPBCBna7-bh_bAd6hEv2f47A
II. Gij zult geen godenbeelden maken om hen te vereren.
III. Gij zult de naam van God niet misbruiken.
IV. Gij zult de sabbat in ere houden.
V. Gij zult eerbied tonen tegenover uw vader en moeder.
I. Gij zult niet doden.
VII.Gij zult geen overspel plegen.
VIII.Gij zult niet stelen.
IX. Gij zult tegenover een ander geen vals getuigenis aflegen.
X. Gij zult niet jaloers zijn op anderen
external image images?q=tbn:ANd9GcRS8nnb7kvjPb3TV-o2yxH-0I88lzEbpHfRsfZ3k1dR7t3EYwua

Paragraaf 7(hoofdstuk 4)

Waarden en Normen

Dharma

Goed en Kwaad hebben volgens de Hindoes altijd te maken met dharma. En dharma, de wet, Is voor de Hindoes het belangrijkste. Goed is wat je volgens het dharma moet doen en slecht is wat je volgens het dharma niet moet doen. Het dharma is niet alleen voor de mens, maar voor alles wat bestaat. Er is maar één orde, één dharma en één wet. Toch is die wet niet voor iedereen hetzelfde. Maar hoe kun je als mens weten wat er hoort tot je dharma. Er zijn een aantal morele regels die voor iedereen gelden en een aantal regels die niet voor iedereen, op hetzelfde moment, gelden. In de Vedische boeken worden vijf regels gegeven die voor iedereen gelden. Of waar je je op z’n minst aan moet proberen te houden. Deze 5 waarden zijn:
1.Niet stelen
external image images?q=tbn:ANd9GcQ9N79ItAuQ3OEM3VxmP-lRHk5tR8YYbUsIZGnbXspS5YPMigne2.Waarheid
3.Niet hechten
4.Niet stelen
5.Matigheid


Op deze 5 waarden hebben de andere tradities in India zich opgebouwd.
Bijzondere regels Naast alle regels bestaan er ook individuele plichten die je voor een deel gemeenschappelijk hebt met anderen. Iedereen heeft plichten die horen bij zijn sekse, zijn kaste of maatschappelijke positie, zijn plaats in het gezin en zijn leeftijd.
Naast dit heeft iedereen ook nog een sva-dha-ram, regels van plichten die alleen bij hem of haar hoort. Dit is het gevolg van iemands daden, dit deel van je dharma is uniek.

Conclusie
-Alle waarden staan niet op de zelfde plaats in de rijtjes, ieder rijtje heeft zijn voorkeur op de waarden
-Bij elke traditie staan op nummer één en twee: de waarden: niet-kwetsen en de waarheid. Dit zijn de basiswaarden van hun.

Mahatma Gandhi heeft in zijn strijd voor de onafhankelijkheid van India juist deze twee waarden een nieuwe inhoud gegeven. Zijn beweging noemde Gandhi de ahimsa-beweging en zijn volgelingen noemde hij de satyagrahi. Ahimsa is het Sanskriete woord voor niet kwetsen en satyagrahi wil zeggen ‘hij die vasthoudt aan de waarheid’.
external image images?q=tbn:ANd9GcTt8VTJQ2uPDSDxRu37tAJpYWhQs212Zvj-TA4mtpGG2sZSY_WmwA







Vergelijkingen

Jodendom Hindoeïsme
1
Het uitgangspunt over waarden en normen zijn de Tien Geboden
Het uitgangspunt over waarden en normen zijn de 5 regels uit de Vedische boeken
2
In totaal zijn er 613 regels
Verschillende waarden en normen per traditie
3
Alle regels, waarden en normen gelden voor iedereen
De dharma van ieder mens is verschillend, het is een gevolg van daden, behalve DE vijf regels
4
De regels zijn de basis, richtlijnen en aanwijzingen.
Hetzelfde als Jodendom
5
De regels gaan over de verering van God, algemene leefregels en hoe je met elkaar om moet gaan
De regels gaan over omgaan met elkaar, algemene leefregels en vooral over jezelf